Ladki Bahin Yojana 24 Lakh Women Benefit Stopped: महाराष्ट्र शासनाच्या ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण’ योजनेने राज्यातील करोडो महिलांना आर्थिक आधार दिला आहे. मात्र, २०२५ च्या उत्तरार्धात आणि २०२६ च्या सुरुवातीला अनेक महिलांच्या खात्यात पैसे येणे बंद झाले होते. याचे मुख्य कारण KYC (Know Your Customer) मधील त्रुटी आणि तांत्रिक अडचणी असल्याचे समोर आले आहे.लाडकी बहीण योजनेत केवायसी करुनही लाखो महिलांना लाभ मिळालेला नाही. केवायसी करताना एक चूक केल्याने त्यांचा लाभ बंद झाला आहे.लाडकी बहीण योजनेच्या लाखो लाभार्थ्यांना डिसेंबरचा हप्ता मिळालेला नाही. लाडकी बहीण योजनेत केवायसीमध्ये चुका झाल्याने महिलांचा लाभ बंद झाला आहे. दरम्यान, केवायसी करताना चुकी झाल्यामुळे महिलांना १५०० रुपये मिळाले नाहीत. यामुळे महिलांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. जवळपास २४ लाख महिलांनी चुकीची माहिती दिली आहे. त्यांना
जवळपास सव्वा दोन कोटी महिला लाभ घेत आहेत. सर्व महिलांना केवायसी करणे अनिवार्य केले होते. केवायसी करण्याची शेवटची तारीख ३१ डिसेंबर २०२५ होती. त्याआधी केवायसी न केलेल्या महिलांचा लाभ बंद केला आहे. दरम्यान, अनेक महिलांचे केवायसी केल्यानंतरही लाभ बंद करण्यात आला आहे. जवळपास २४ लाख महिलांनी केवायसीमध्ये चुक केली आहे. त्यामुळे लाभ बंद झाला आहे, याबाबत टाईम्स ऑफ इंडियाने वृत्त दिले आहे.
केवायसीमध्ये केली ही चूक (Ladki Bahin Yojana eKYC Mistake)
लाडकी बहीण योजनेत केवायसी करताना महिलांना अनेक प्रश्न विचारण्यात आले होते. त्यातील काही प्रश्नांची महिलांनी चुकीची माहिती लिहली होती. केवायसीमध्ये एक प्रश्न विचारण्यात आला होता की, तुमच्या घरातले कोणी सरकारी नोकरीत नाही ना? या प्रश्नावर लाखो महिलांना येस म्हणजे हो असं उत्तर लिहलं आहे.
तुमच्या घरातील कोणी सरकारी नोकरीत नाही ना? या प्रश्नाचे उत्तर ‘नाही’ असं लिहायचं होतं. परंतु प्रश्न नीट न समजल्याने महिलांचे उत्तर चुकले. परिणामी त्यांचा लाभ बंद झाला आहे. यामुळेच निकषात बसूनही योजनेचा लाभ बंद झाल्याची तक्रार महिला करत आहे.
लाडकी बहीण योजनेच्या केवायसीबाबत तोडगा
आता केवायसीमध्ये प्रश्नांची चुकीची उत्तरे दिल्याने लाभ बंद झाला आहे. यावर सरकारने तोडगा काढला आहे. महिलांची आता प्रत्यक्ष केवायसी केली जाणार आहे. अंगणवाडी सेविका घरोघरी जाऊन पडताळणी करणार आहेत.
ज्या महिलांचे लाभ बंद झाले आहेत, त्यांच्यासाठी आता राज्य सरकारने फेरतपासणी (Re-verification) आणि KYC दुरुस्ती मोहिमेची घोषणा केली आहे. या विषयावर सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
१. लाडकी बहीण योजना २०२६: सद्यस्थिती आणि समस्या
२०२४ मध्ये सुरू झालेली ही योजना २०२६ मध्ये अधिक व्यापक झाली आहे. मात्र, आधार कार्ड बँक खात्याशी लिंक नसणे, बँक विलीनीकरण (Merger) किंवा अर्जातील माहिती आणि बँक कागदपत्रांमधील तफावत यामुळे लाखो महिलांचे हप्ते थांबले आहेत.
लाभ बंद होण्याची प्रमुख कारणे:
आधार-बँक लिंकिंग (NPCI Mapping): बँक खाते आधारशी जोडलेले असूनही ते NPCI सर्व्हरवर मॅप नसल्यास पैसे जमा होत नाहीत.
KYC अपडेट नसणे: अनेक महिलांनी गेल्या अनेक वर्षांपासून बँकेत जाऊन आपले KYC अपडेट केलेले नाही.
चुकीचा बँक तपशील: आयएफएससी (IFSC) कोड बदलणे किंवा खाते बंद (Dormant) असणे.
अर्जातील तफावत: लग्नानंतरचे नाव आणि माहेरचे नाव यांमधील बदलामुळे पडताळणीत अडथळे येणे.
२. सरकारचा मोठा निर्णय: फेरतपासणीची प्रक्रिया
ज्या पात्र महिलांना लाभ मिळत होता पण अचानक तो बंद झाला, अशा महिलांसाठी सरकारने विशेष फेरतपासणी मोहीम राबवण्याचे आदेश दिले आहेत.
फेरतपासणीमध्ये काय होणार?
१. पात्रतेची पुनर्रचना: ज्यांचे अर्ज तांत्रिक कारणास्तव बाद झाले आहेत, त्यांचे अर्ज पुन्हा ओपन केले जातील.
२. अंगणवाडी सेविकांची मदत: गावपातळीवर अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस घरोघरी जाऊन ज्यांचे पैसे थांबले आहेत, त्यांच्याकडून माहिती गोळा करतील.
३. कॅम्पचे आयोजन: प्रत्येक तालुक्यात आणि प्रभागात विशेष ‘KYC कॅम्प’ आयोजित केले जातील.
३. KYC समस्येचे निराकरण कसे करावे? (Step-by-Step Guide)
जर तुमचा लाभ बंद झाला असेल, तर खालील पावले उचला:
अ) बँक खात्याची तपासणी (NPCI Mapping)
सर्वात आधी तुमच्या बँकेत जाऊन तुमचे खाते Aadhaar Seeded आहे का, याची खात्री करा. केवळ आधार लिंक असणे पुरेसे नाही, तर ते DBT (Direct Benefit Transfer) साठी सक्रिय असणे आवश्यक आहे.
ब) ‘नारी शक्ती दूत’ अॅप किंवा पोर्टलवर अपडेट
२०२६ च्या नवीन अपडेटनुसार, अर्जात दुरुस्ती करण्यासाठी पोर्टलवर ‘Edit’ चा पर्याय देण्यात आला आहे. तिथे जाऊन तुमचा नवीन मोबाईल नंबर किंवा बँक तपशील अपडेट करा.
क) नवीन बँक खाते पर्याय
जर जुन्या बँकेत तांत्रिक अडचणी येत असतील, तर India Post Payments Bank (IPPB) मध्ये खाते उघडण्याचा सल्ला सरकार देत आहे. पोस्टातील खात्यांना आधार लिंकिंग प्रक्रिया जलद होते.
४. आवश्यक कागदपत्रे (फेरतपासणीसाठी)
फेरतपासणीच्या वेळी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:
आधार कार्ड (अपडेटेड पत्त्यासह)
बँक पासबुक (ज्यावर फोटो आणि स्पष्ट बँक तपशील असेल)
रेशन कार्ड
उत्पन्नाचा दाखला (किंवा पिवळे/केशरी रेशन कार्ड)
हमीपत्र (स्वयंघोषणा पत्र)
५. २०२६ मधील नवीन नियम आणि अटी
सरकारने प्रक्रियेत पारदर्शकता आणण्यासाठी काही नवीन निकष लावले आहेत:
मोबाईल क्रमांक अनिवार्य: आधार कार्डाशी जो मोबाईल नंबर लिंक आहे, तोच अर्जात असणे आवश्यक आहे.
ई-KYC: आता बायोमेट्रिक किंवा ओटीपी द्वारे ई-KYC पूर्ण करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
६. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न उत्तर
माझे ३ हप्ते आले पण ४ था आला नाही, काय करावे? तुमचे बँक खाते ‘Dormant’ झाले असू शकते. बँकेत जाऊन व्यवहार करा आणि KYC अपडेट करा.
फेरतपासणी कुठे होईल? तुमच्या जवळच्या सेतु केंद्रात, अंगणवाडी केंद्रात किंवा महा-ई-सेवा केंद्रात.
बँक खाते बदलता येईल का? हो, पोर्टलवर लॉगिन करून तुम्ही नवीन बँक खात्याची माहिती जोडू शकता.
निष्कर्ष
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेचा लाभ एकाही पात्र महिलेपासून वंचित राहू नये, हा सरकारचा उद्देश आहे. जर तुमचा लाभ तांत्रिक कारणास्तव बंद झाला असेल, तर घाबरून न जाता तातडीने बँक KYC पूर्ण करा आणि आपल्या भागातील अंगणवाडी सेविकांशी संपर्क साधा. २०२६ मध्ये ही फेरतपासणी प्रक्रिया जलद गतीने राबवली जात आहे.
२०२५ मध्ये, महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील महिलांच्या आर्थिक स्वातंत्र्यासाठी, त्यांचे आरोग्य आणि पोषण सुधारण्यासाठी आणि कुटुंबातील त्यांची निर्णयक्षम भूमिका मजबूत करण्यासाठी ‘मुख्यमंत्री लाडकी बहीण योजना’ सुरू करण्यास मान्यता दिली. या योजनेद्वारे, महाराष्ट्र राज्यातील २१ ते ६५ वयोगटातील पात्र महिलांना डीबीटी (DBT) द्वारे १,५००/- रुपयांचा आर्थिक लाभ दिला जाईल. महिलांना आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने ‘लाडकी बहीण योजना’ सुरू केली आहे. राज्य सरकारकडून दिली जाणारी १५०० रुपयांची आर्थिक मदत थेट लाभार्थी महिलांच्या बँक खात्यात डीबीटीद्वारे पाठवली जाईल. जेणेकरून त्या कोणत्याही आर्थिक अडचणीशिवाय आपल्या मूलभूत गरजा पूर्ण करू शकतील आणि शिक्षण, आरोग्य व पोषणावर लक्ष केंद्रित करू शकतील.
माझी लाडकी बहीण लाभार्थी यादी डाउनलोड करण्याची प्रक्रिया जाणून घ्या
माझी लाडकी बहीण योजना महाराष्ट्रात १ जुलै २०२४ पासून सुरू झाली आहे आणि या योजनेसाठी अर्ज प्रक्रिया सुरू आहे. अर्ज करण्याची अंतिम तारीख ३१ ऑगस्ट आहे. माझी लाडकी बहीण योजनेअंतर्गत पात्र महिलांना १७ ऑगस्ट रोजी लाभाचे वितरण केले जाईल. आतापर्यंत जवळपास एक कोटी ३५ लाख महिला पात्र ठरल्या आहेत आणि १७ ऑगस्ट रोजी त्यांच्या खात्यात पैसे जमा केले जातील. ज्या लाभार्थींनी माझी लाडकी बहीण योजनेसाठी अर्ज केला आहे आणि आपला आधार क्रमांक बँक खात्याशी जोडला आहे, त्यांना १७ ऑगस्ट रोजी त्यांच्या बँक खात्यात लाभाचे दोन हप्ते मिळतील.